Nacionalni park Đerdap je najveći nacionalni park u zemlji, koji se odlikuje vrednom florom, faunom, reljefnim fenomenima i izuzetno vrednim spomenicima kulture od praistorije do današnjih dana.

PRIRODNI REZERVATI NP

1. Kozje stene – Sa reliktnim zajednicama smrče, jele i vresa i većim brojem reliktnih vrsta i vegetacije stena ( B – 3 ) .
2. Vučak – obuhvata jedinstvenu zajednicu jele i smrče ( prisutne samo još na Zlataru ) , kao i dve zajednice smrče Jele i bukve ( C – 3 ) .
3. Mrkonja – obuhvata zajednicu bukve i jele sačuvane strukture u uslovima degradiranog tla ( D – 2 ) .
4. Jankova bara – najveća tresava na Kopaoniku, sa većim brojem tresavskih zajednica kao i specifičnih zajednica smrče, jele, crnog i belog bora ( C – 3 ) .
5. Gobelja - rezervat predstavnika planinskih, klimaregionih zajednica i osobenih zajednica ostenjaka sa staništima izrazito retkih i ugroženih vrsta ( D – 3 ) .
6. Barska reka – obuhvata za nauku značajne šumske zajednice bukve, jele i smrče reliktnog karaktera ( C – 4 ) .
7. Samokovska reka – obuhvata izuzetno interesantne i raznovrsne zajednice smrče sa mahovinom, kiselicom, bekicom i dr., kao i vegetaciju tresava ( C – 4 ) .
8. Metode – sa šest fitocenološki različitih smrčevih i bukovih zajednica i nizom drugih retkih i reliktnih biljnih vrsta ( L – 4 ) .
9. Jelak – sa interesantnim bukovo – jelovim ekosistemom u okviru koga se javlja značajna i retka vrsta tise ( E – 4 ) .
10. Suvo Rudište – izraziti predstavnik visokoplaninskog predela na gornjoj granici šumske vegetacije sa klimaregionalnim zajednicama borovnice, niske kleke i subalpske smrče, kao i zajednicama tipca i metličaste vlasulje ( D – 5 ) .
11. Duboka – u opštini Brus – obuhvata delove reliktne zajednice bukve sa šašikom, kao i zajednicu bukve sa crnim grabom ( jedina ovakva zajednica na Kopaoniku ) ( E – 5 ) .
12. Jelovarnik – hidrološki i geomorfološki spomenik, vodopad sa tri kaskade ukupne visine 70 m, okružen zajednicom bukve, jele i smrče ( E – 6 ) .
13. Bele stene – (Žljeb) – geološki spomenik, istaknuti stenski masiv krečnjaka, u predelu gornje granice šumske vegetacije sa zajednicama borovnice, niske kleke i subalpske smrče ( E – 4 ) .

PRIRODNI SPOMENICI

- Geomorfološki spomenici - kamene granitne figure: Lisičja stena ( D – 4) , Pajin grob ( C – 3 ) , Suvi vrh ( C – 3 ) , Jankov breg ( C – 3 ) , Babin grob ( C – 4 ) , Visoki deo ( C – 4 ) , Karaman – Vučak ( EM ) .
- Geomorfološki spomenici - tragovi pleistocenske glacijacije: Cirk Krčmar ( D – 5) , Cirk Široki do ( E – 4 ) ,CirkV. Gobelja ( D – 3 ) .
- Geološki spomenici: Velika stena ( E – 2 ) , Velika Siljača ( E – 3 ) , Jelica ( E – 3 ) , Žljeb ( E – 4 ) , Gvozdac ( E – 4 ) , Oštri krš ( D – 3 ).
- Hidrološki spomenici – izvori i vrela: Vrelo Duboko ( E – 5 ) , “ Gejzir “ Gvozdac ( E – 4 ) , Izvor Marina voda ( D – 5 ) ,Izvor Krčmar( D – 5 ) , “ Jelovarnik “ ( E – 6 ), Vodopad Barska reka ( B – 5 ) , Semeteško jezero ( A – 4 ) .
- Hidrološki spomenici - strogo zaštićeni vodotoci slivova: Samokovska reka ( B – 2; D – 4 ) , Gobeljska reka ( C – l; D – 3 ) , Barska reka ( B – 5 ) , Brzećka reka ( F-4; G – 3) , Duboka reka ( E – 5 ; F – 5 ) .

GRADITELJSKE VREDNOSTI PODRUČJA NP

- Ostaci srednjovekovnog puta – Kukavica ( oko 4 km ) .
- Ostaci srednjovekovnog rudišta: selo Zaplanina, Samokovska reka, Kadijevac, Suvo Rudište, Brzećka reka, Bela reka.
- Objekti sakralne arhitekture: Crkvište u Metodu ( E – 4 ) , crkva Sv. Petra i Pavla u Krivoj Red ( F – l ) , objekat iz turskog perioda – hamam u Jošaničkoj Banji ( B – l ) .
- Spomenici iz oslobodilačkih ratova: spomenik na Mramoru ( F – 5 ) , spomenici Đački grob ( C – 4 ) , Raskrsnica ( B – 4 ) , spomenik žrtvama fašizma u Krivoj Reci ( F – l ) .
- Ostali spomenici – Pančićev mauzolej ( D – 5 ) (neposredno u kompleksu specijalne namene) .
- Privredni objekti narodnog graditeljstva – Mijatovića jaz ( A – 2; B – 3 ) .
- Stambeni objekti narodnog graditeljstva: selo Lisina ( B – 5 ) , selo Đordevići ( G – 3 ) , selo Crna Glava ( E – l ) , selo Kriva Reka ( F – l ) ,  selo Brzeće ( F – 4 ) .
- Privredni objekti narodnog graditeljstva – vodenice i strugare: Brzeće ( F – 4 ) , Kriva Reka ( F – l ) , Gobeljska reka ( D – 3 ) , Jošanička Banja ( B – l ) .

Obedska bara

Nalazi se na listi UNESKO – a svetski značajnih vlažnih staništa, i kao područje od međunarodnog značaja za ptice ( IBA projekat ) .

Stanište je oko 30 vodenih i močvarnih, šumskih i livadskih biljnih zajednica.

Bogatstvo njene flore i faune ogleda se u:

• 220 vrsta ptica,
• 50 vrsta sisara,
• 13 vrsta vodozemaca,
• 11 vrsta gmizavaca,
• 16 vrsta riba,
• oko 180 vrsta gljiva,
• 500 biljaka i
• 50 vrsta mahovina.

Obedska bara je u stvari staro korito Save. To su neistraženi predeli sa zastrašujućom pričom o puku austrijske vojske koji je potonuo u živom blatu. Ali i pitomi šumski, barski i ribolovački predeli.

Lovište iz koga i danas preparirani ulov stoji u Ferdinandovom Konopištu. Nezagađena voda, vazduh i zemlja. Mir i tišina. Najređe ptice, srne i košute. Veslanje starim čamcem po plitkoj vodi, kroz iskrčenu trsku, do šume na ostrvu u središtu bare. Pristojan i jeftin hotel  “ Obedska bara „.

Celokupan prostor Peščare bogat je raznovrsnom vegetacijom i mozaično komponovanim ekosistemima.
U bogatoj flori prisutan je veliki broj retkih i endemičnih stepskih i peščanih vrsta kao lekovitih i aromatičnih biljaka ( 162 vrste samoniklog lekovitog bilja ) .

Zbog načina postanka i specifičnog dinskog reljefa, retkih biljnih vrsta, očuvanih i složenih ekosistema, Peščara je skoro u celini zaštićena kao rezervat prirode. Raznolika šumska vegetacija Deliblatske peščare i aluvijalne ravni Dunava, barska vegetacija, dosta povoljni klimatski uslovi i drugo, obezbeđuju povoljne uslove za egzistenciju brojnih vrsta lovne dlakave i pernate divljači: jelen, srna, divlja svinja, zec, vuk, lisica, kuna zlatica i belica, fazan, poljska jarebica, divlji golub, grlica, gugutka, prepelica, razne vrste divljih patki, guska, čaplja, šljuka i dr. Jeleni u Deliblatskoj peščari su izuzetno vredni i kvalitetni i predstavljaju kapitalne primerke. U Peščari pored toga ima i najmanje 4 vrste orlova ( krstaš, kliktaš, zmijar i mišar ) .

Pored Peščare opština je veoma bogata vodama. Osim Dunava koji prolazi kroz opštinu Kovin u dužini od 46km postoje i prelepa jezera i bare bogate ribom, koje su takođe i stecište mnogobrojnih vrsta ptica. Po svojoj lepoti i atraktivnosti ističu se: jezero Kraljevac, Crna bara, jezero Provalija, jezero Šljunkara, Dubovački rit i Dunavac. U ovim vodama egzistiraju brojne vrste riba kao sto su: šaran, štuka, som, smuđ, karaš, grgeč, babuška, klen, kečiga, amur, bodorka, deverika, sunčica, crvenperka, linjak, tostolobik…

Jezero Kraljevac se nalazi zapadno od Deliblata. Posebnu vrednost ovog jezera čine “ plutajuća ostrva “ . Pored toga Deliblatsko jezero, kako ga još nazivaju je jedno od najpopularnijih mesta sportskog ribolova.

Crna bara se nalazi severoistočno od Kovina i jedna je od najstarijih hidroakumulacija na teritoriji Vojvodine.

Jezero Provalija se nalazi na oko 15 km jugozapadno od Kovina, povezano je sa Dunavom.

Jezero Šljunkara se nalazi na oko 2,5 km istočno od Kovina. Reč je o atraktivnom kupalištu sa veoma čistom i prozirnom vodom, šljunkovitom plažom, travnatim igralištem za mali fudbal, malim dečijim igralištem i manjim restoranom. Predstavlja popularno izletište.

Dunavac je rukavac Dunava i sa dužinom od 1, 5km i praktično prirodan izlaz Kovina na najvažniju evropsku reku. Na obali se na laze ostaci starog rimskog grada na kome je izgrađen hotel “ Grad “ i maketa Dunava koja predstavlja njegov tok kroz Srbiju. Dunav je na svom toku napravio nekoliko interesantnih ada i to: Smederevsku, Žarkovačku, Stojkovu i Dubovačku.

Turističko naselje “ Čardak „ smešteno je u šumskom delu Peščare, na svega nekoliko kilometara od sela Deliblato. Sastoji se od više paviljona i bungalova, terena za male sportove i pratećih sadržaja. Još od osamdesetih godina prošlog veka omiljeno je izletište Kovinaca.

Pored Čardaka i Šljunkare još jedno od omiljenih izletišta Kovinaca je i Gornja šuma sa uređenim igralištem za mali fudbal i lepom malom lugarnicom.

Spomenik prirode “ Đavolja Varoš „

Atraktivnost fenomena dopunjuju prirodni ambijent koji oko zemljanih figura deluje surovo, skoro mistično, a u širem okruženju živopisno i pitomo, kao i ostaci stare crkve i nekoliko jama saskih rudnika.
Zemljane figure ( 202 ) , različitih oblika i dimenzija,visine od 2 do 15 m, širine od 0,5 do 3 m, sa kamenim kapama na vrhu, rezultat su specifičnog erozivnog procesa koji traje vekovima. Figure se obrazuju, rastu, menjaju, skraćuju, nestaju i ponovo stvaraju.
Ovaj geomorfološki fenomen je jedinstven u našoj zemlji i vrlo redak u svetu. U Evropi ima sličnih pojava ali “ figure “ u Đavoljoj Varoši su većih dimenzija i znatno postojanije, pa je ovo najpoznatiji spomenik prirode te vrste u Evropi. Mnogi ovu pojavu upoređuju sa “ Baštom bogova “ u SAD.

U Đavoljoj Varoši je 1977. godine osnovana prva Internacionalna kolonija umetničke fotografije u našoj zemlji, koja i danas aktivno radi. Zahvaljujući ovoj koloniji za Đavolju Varoš se danas zna širom Evrope, u Americi, Australiji, Kini, Japanu.

Ovaj vredan lokalitet stavljen je pod zaštitu države još 1959. godine, a 1995. godine je Uredbom Vlade Republike Srbije proglašen za prirodno dobro od izuzetnog značaja i stavljen u prvu kategoriju zaštite.

Ukupno je zaštićeno 67 ha površine.

Đavolja Varoš je, kao neobičan prirodni fenomen, uticala na maštu ljudi, odakle su nastale mnoge legende o njenom postanku. Po jednoj legendi, figure predstavljaju okamenjene svatove, koji su po nagovoru đavola hteli da venčaju brata i sestru, pa ih je bog okamenio da bi sprečio rodoskrnavljenje. Po drugoj, zemljane figure predstavljaju đavole koje su ljudi dugo nosili na leđima, donoseći im zlo i nevolje. Da bi ih se otarasili morali su da prenoće bar jednu noć na mestu današnje Đavolje Varoši.

U okviru zaštićenog područja nalaze se i dva izvora vode neobičnih svojstava. Jedan je “ Đavolja voda „ , hladan i ekstremno kiseli izvor ( PH 1, 5 ) sa visokom mineralizacijom ( 15 g / l ) , a nalazi se u “ Đavoljoj jaruzi “ . “ Crveno vrelo „ je drugi izvor pored pešačke staze na sredini zaštićenog područja, ( PH 3, 5 )  sa nižom mineralizacijom ( 4, 372 mg / l ) .

Ovakve vode su vrlo retke u svetu, od kojih se neke koriste u banjskom lečenju. Dok narod veruje u lekovitost “ Đavolje vode “ , lekari je još uvek ne preporučuju, jer do sada nije dovoljno istraživana.

Zemljane figure, ekstremno kisela voda, ostaci crkve i saskih rudnika kao i okolni prirodni ambijent, predstavljaju izvanrednu turističku atrakciju koja iz godine u godinu privlači sve veći broj turista, naučnih radnika, ljubitelja prirode i dr.

Organizovanjem izleta do Đavolje Varoši bave se službe za rekreaciju Kuršumlijske, Prolom i Lukovske Banje i služba Turističke organizacije.

Na masivu Tare, planine u srednjem Podrinju zapadne Srbije , Nacionalni park je proglašen tek 1981. godine. I danas traju nedoumice zašto se na takvu odluku skupštine Srbije moralo čekati tri decenije, jer su prve inicijative potekle davne 1950. godine.

Da na Tari postoje prirodne vrednosti značajne za celu planetu, znalo se još iz radova slavnog botaničara dr Josifa Pančića i otkrića omorike 1875. godine.

Nacionalnim parkom površine 19200 ha. pokriven je najveći deo Tare sa Kaluđerskim barama,Ravnom Tarom,Crnim vrhom i Zvijezdom sa delom kanjona Drine.

Područje se prostire jugozapadno od Bajine Bašte, gde se nalazi sedište državnog Javnog preduzeća koje se stara o njemu. Nacionalni park Tara, je istraživanje koje traje i od koga se tek očekuju najznačajniji rezultati.

Pretpostavlja se da su trijaski krečnjaci na severnim stranama Tare u tercijeru bili obala prostranog jezera zaostalog iza Panonskog mora. U smenama ledenih i međuledenih doba voda je ublažavala surovi klimat i omogućila pribežišta za najotpornije praistorijske vrste. Tako je na Tari do danas opstala Pančićeva omorika ili Pančićev skakavac i neki drugi spomenici prirode, živi fosili sa genetskim porukama iz davne prošlosti.

Nacionalni park Tara su krečnjačke površi, vrhovi i uzvišenja idealni za planinarenje, sa prosečnom nadmorskom visinom od 1000 – 1200 metara. Najviši vrh, Kozji rid u Crnom vrhu doseže  1591 metar, a najniža kota pada na 291 metar nadmorske visine ili maksimum veštačkog jezera u Perućcu. Klisure rečica i Solotuše, Rače, Dervente i Rzava presecaju reljef oplemenjen vrelima i vodotokom perućačke reke, zvane “ Reka duga godinu dana“. Vrelo u Perućcu je najjače kraško vrelo u Nacionalnom parku Tara, čija se voda uliva u Drinu posle tačno 365 metara.

Klima na Tari je izrazito planinska, leta su sveža, a zime hladne sa dosta snega. Kiše, koja najčešće pada u maju, takođe ima u znatnoj meri. Iako grmljavina nije česta pojava, uputno je znati da gromovi najčešće pogađaju jele, zatim smrče i borove, dok su bukve manje na udaru. Najsuvlji meseci su Jul i avgust, jesen je sunčana i toplije godišnje doba nego proleće.

Planina Tara je područje šumskih ekosistema, među kojima su pojedini najproduktivniji u celoj Evropi. Ovde su otkrivene 34 šumske i 19 livadskih zajednica. Šume pokrivaju 80 % teritorije parka, pri čemu su 75 % mešovite sastojine smrče, jele i bukve. Tercijerni relikt Pančićeva omorika je simbol Tare i njene flore sa 1100 opisanih vrsta, što predstavlja trećinu ukupne flore Srbije. Uz Pančićevu omoriku su posebno vredne mečija leska, tisa,  božikovina, jeremičak, dervenski različak, božur, paprat rebrača …

U mnoštvu faune sa 53 vrste sisara najatraktivniji su mrki medvedi i autohtone divokoze, koje se na Tari mogu sresti na svega 290 metara, dok se drugde viđaju tek iznad 1000 metara nadmorske visine. Za nauku su bitni alpska rovčica i naročito, lokalni endemit Pančićev skakavac. Među 135 vrsta ptica 43 vrste su selice, a među ostalima treba posebno istaći one najvrednije, i najugroženije – poput orlova, sokolova i drugih korisnih grabljivica.

U šumama Tare postoji više od 251 vrste gljiva, među kojima su nauka kaže, samo tri otrovne; jedna od njih je Zelena pupavka, najopasjnija gljiva Evrope. Pri njihovom branju savetuje se oprez, kao i u lovu, ali zato ribolov predstavlja pravo uživanje. Vodotokove, jezera i posebno Drinu nastanjuje oko 40 vrsta riba među kojima se posebno cene pastrmke, somovi, mladice, lipljani…

Naziv planine Tare upućuje na istorijski period u kome je ove predele nastanjivalo ilirsko pleme Autarijata. Park inače obiluje arheološkim nalazištima koja datiraju od neolita do poznog srednjeg veka. Slovenski period i srpsku tradiciju arheolozi tek istražuju po gradinama na ovom prostoru. Za sada su poznate neke nekropole, stećci u Perućcu, ostaci srednjovekovnog utvrđenja Solotinik i manastir Rača, po predanju zadužbina kralja Dragutina Nemanjića iz XIII veka.

Sela na Tari su tipična za planinske predele zapadne Srbije. Sačinjavaju ih zaseoci – male grupacije novijih kuća raštrkanih na velikom prostoru, sa ponekim sačuvanim primerkom tradiconalnog narodnog graditeljstva. Zanimanja vezana za livade i stoku, krečarstvo i strugare nekad isključiva u ovom kraju, ponovo su jedini prihodi nekih domaćinstava. U turizam se više uzdaju oni koji žive u blizini turističkih centara na Kaluđerskim barama i Mitrovcu.

KALUĐERSKE BARE

Kaluđerske bare su deo planine Tare u užem smislu, jugoistočni predeo i najpoznatiji turistički centar Nacionalnog parka.

Na krečnjačkoj zaravni tek nešto iznad 1000 metara uz park šume belog i crnog bora, nikla su vikend naselja i hoteli “ Omorika “ i “ Beli Bor “ .

U neposrednoj okolini Kaluđerskih Bara, ljudi su oduvek bili prisutni. Nad izvorištem Solotuške reke još uvek dominiraju ruševine Solotnika, srednjovekovnog utvrđenja iz perioda srpske države Raške.

Ispod nekadašnjih “ manastirskih stanova “ i nove kapele posvećene “ Saboru srpskih svetitelja “ , mogu se videti ostaci nepoznate gradine i crkvište iz ranog srednjeg veka. Sa obližnjeg vidikovca “ Crnjeskovo “ vidik se otvara ka Sokolarici i pada niz kanjon Rače do istoimenog manastira i Bajine Bašte u kotlini Drine.
RAVNA TARA

Ravna Tara je, takođe, deo planine Tare u užem smislu i predstavlja predeo Nacionalnog parka. Uz rezervate Račanska Šljivovica, Gorušice i Crveni potok, na Ravnoj Tari se nalazi poznati centar dečijeg turizma na Mitrovcu. Povoljni klimatski uslovi na nadmorskoj visini od 1080 metara i veliki broj sunčanih dana, pružaju izvanredne uslove za aktivan odmor, rekreaciju i oporavak. Na Mitrovcu se od turističkog centra do prašume u rezervatu “ Crveni Potok “ stiže za nekoliko minuta šetnje, obeleženom stazom kroz četinarsku šumu. Na udaljenosti od 5 km je “ Banjska stena “ ,  najlepši vidikovac na celom području i obližnja jezera u Zaovinama. U vizitorskom centru JP “ Nacionalni park Tara “ ,  na Mitrovcu, mogu se nabaviti publikacije o Parku, pogledati izložene zbirke i prezentacije.

CRNI VRH

Crni vrh pokriva jugozapadne predele Nacionalnog parka i deo “ Suve “ granice Srbije i susedne Republike Srpske u Bosni i Hercegovini. Veza ovog područja visokih vrhova sa Ravnom Tarom su Čemerišta, a sa Zvijezdom sedlo na Predovom krstu. Pored najvišeg vrha Kozji rid sa 1591 m, u Crnom vrhu se ističu još i Pivnice sa 1575 m, Mrka kosa sa 1545 m i Lisnata glavica sa 1510 m nadmorske visine. U mešovitim sastojinama jele, smrče, bora, bukve, Pančićeve omorike, jasike,  breze i jarebike su rezervati „ Crvene stene “ , “ Bilo “ i   “ Ljuti breg “  sa 24 vrste žbunova i 33 vrste zeljastih biljaka. Mreža šumskih puteva i nekoliko izvora pogoduje planinskim biciklistima.

Sa vidikovca na Vitmirovcu pogled se pruža na najveće sastojine Pančićevih omorika.
ZVIJEZDA PLANINA

Zvijezda planina, na severozapadu masiva Tare, predstavlja krunu Nacionalnog parka i specifičnu prirodnu sredinu u Srbiji i Evropi. U istoimenom rezervatu i rezervatima “ Brusnica “ i “ Karaula štula “ ,  nalaze se pribežišta i jedna od poslednjih staništa tercijarnih biljnih vrsta, retkih i vrednih životinja i ptica. Do Biljeških stiena na liticama kanjona Drine, dolazi se zbog vidikovca sa pogledom na Bosnu, jezero Perućac i hidrocentrale. Zvijezda je u vezi sa Crnim vrhom preko Predovog krsta, novog planinsko – turističkog punkta.

Kanjon reke Dervente sa rezervatom prirode, čini razdel između ovog predela impresivnih vidikovaca i Ravne Tare, spuštajući planinu do jezera Perućac. U kanjonu Drine plove turistički brodići, ribarski čamci i sportski kajaci, sve do granice.
Dečije odmaralište na Mitrovcu pohode generacije učenika koji dolaze iz raznih gradova radi oporavka i rekreativne nastave. Nacionalni park Tara jeste jedna prostrana učionica, podesna za učenje u i o prirodi i savlađivanje nekih veština koje mogu biti korisne nekad u životu. Stariji ljubitelji boravka u prirodi organizuju izviđačke tabore u blizini Kaluđerskih bara i letnje kampove poput Eko – kampa  “ Džanići “ na jezeru u Perućcu.
Novi kvalitet je postignut osmišljavanjem edukativnog centra u nacionalnom parku Tara i programom pod nazivom “ Kamp mladih rendžera “ u Račanskoj Šljivovici .
Letnji i zimski   “ Kamp mladih rendžera “  se realizuje na području celo zaštićenog područja, okupljajući decu uzrasta od 7 do 14 godina. Kroz ovaj program upoznaje se prirodno i kulturno nasleđe Tare, aktivnosti i način rada nadzorne službe, sa različitim temama iz oblasti zaštite prirode.

Među uređenim šetnim stazama Nacionalnog parka Tara sa ukupnom dužinom od oko 15 km, posebno se izdvajaju dve najnovije međusobno spojene klisurom reke Rače u jedinstvenu celinu opremljenu potrebnim mobilijarom.  Šetna staza “ Jarevac „ polazi sa Kaluđerskih bara i dužinom od 3. 300 m vodi do Jarevca u Račanskoj Šljivovici pri samom ulasku u klisuru Rače. Obnovljena brana sa drvenim mostom i jezercem u Jarevcu, predstavlja omaž pionirima tarskog turizma koji su je ovde sagradili još 1938. godine. Uređena staza koja polazi od manastira Rača vodi 2 km uzvodno uz korito istoimene rečice, do izlaska iz njene klisure i rezervata “ Račanska Šljivovica “ .  U blizini je termalno vrelo Lađevac poznato po lekovitoj vodi, kao i ostaci skriptorije iz XVII veka.

U prošlosti se bez konja na Tari veoma teško živelo. Ukoliko se htelo na pazar u Bajinu Baštu, do Užica ili Višegrada u Bosni, morala se posedovati dobra konjska štala sa bar jednim konjem. Ali, vremena su se odavno promenila i konjanici su postali prava retkost. Zahvaljujući inicijativi JP Nacionalni park Tara, ovde se mogu ponovo videti i uzjahati konji, na veliko zadovoljstvo brojnih turista, a naročito dece. Mini ergela sa desetak grla, organizovana na ispustu od 3 ha kod nekadašnjih “ Manastirskih stanova “ ,  nesumnjivo je najpopularnije mesto na Kaluđerskim barama. Na ovom mestu je sagrađena i “ tarska koliba “ , kao najnoviji turističko – informativni punkt Nacionalnog parka Tara.

EDUKATIVNI CENTAR – RAČANSKA ŠLJIVOVICA

Staru lugarnicu u Račanskoj Šljivovici JP “ Nacionalni park Tara “ je znalački iskoristilo i pretvorilo u objekat primeren ovom vremenu. Tako na petom kilometru puta Kaluđerske bare – Mitrovac, postoji novi edukativno – informativni centar od 200 m2 sa tehnički potpuno opremljenom višenamenskom prostorijom i četiri apartmana sa ukupno 14 ležaja. Ovaj objekat prevashodno koristi učesnicima Kampa mladih rendžera i predstavnicima medijskih kuća, a zatim i drugima koji nastoje da upotpune svoja saznanja o Nacionalnom parku Tara.

CENTAR ZA POSETIOCE – MITROVAC

Centar za posetioce Nacionalnog parka Tara, otvoren na Mitrovcu 2006. godine, predstavlja prvi objekat te vrste u Srbiji. Na prostoru od 220 m2 usklađeni su receptivni pult, izložbene postavke i prezentaciona sala od 40 mesta sa galerijskim površinama. Osim za ekskurzije, izletnike i druge goste, Centar je upriličen i za likovne izložbe, književne večeri i druge tematske skupove. Uz neposredne informacije, prospekte, mape i video prezentacije, u centru za posetioce se mogu pribaviti suveniri i konsultovati nadzornici Nacionalnog parka.

ŠUMARSKA KUĆA – MITROVAC

Za poslovne partnere, kolege, naučne saradnike i druge posetioce JP “ Nacionalni park Tara “ je namenilo “ Šumarsku kuću “ na Mitrovcu . Na spratu ovog objekta od 220 m2, opremljene su 2 trokrevetne i 4 dvokrevetne sobe, kao i 1 apartman sa 4 – 6 ležaja. Komforan smeštaj u “ Šumarskoj kući “ sa osloncem na restoransku ponudu motela “ Lovac “ , doprinosi utisku da ste u poseti pravim prijateljima. Prepoznatljivi motel “ Lovac “ na Mitrovcu ima 12 ležaja u 6 dvokrevetnih soba. Prostrana terasa ovog objekta je omiljeno mesto za predah svih posetilaca na Mitrovcu.

PLANINARSKA KUĆA – PREDOV KRST

Planinarska kuća na Predovom krstu spoljnim izgledom prati tradicionalno graditeljstvo, dok joj je unutrašnji komfor prilikom kategorizacije zavredeo 4 zvezdice. Objekat ima 24 osnovna i 6 pomoćnih ležaja, opremljenu kuhinju uz salu za ručavanje i odmor, kao i adekvatan sanitarni čvor.

LOVAČKA KUĆA – PREDOV KRST

Lovački dom u sobama i tri apartmana raspolaže sa 29 kreveta uz pomoćne ležaje, dok u restoranu ima 60 mesta.

Prostranu terasu sa 200 mesta ukrašavaju rukom pravljene izrezbarene drvene klupe i stolovi, kao i ozidani roštilj i ložišta.

PLANINARI NA TARI

U Nacionalnom parku Tara markirano je 18 planinarskih staza, koje su predstavljene na posebnoj turističko – planinarskoj mapi područja. Tim stazama sa ukupnom dužinom preko 120 km, planinarskom markacijom je pridružen novi, veoma interesantan i raznovrstan pravac na relaciji : Manastir – Rača – Lađevac – Suva pećina – skit Sv. Đorđa – stena “ Krstača “ – utvrđenje Gradina – vidikovac Crnjeskovo – Manastirski stanovi na Kaluđerskim barama. Za prolazak ovom stazom “ Malom duhovnom transverzalom “ , kao i drugim pravcima prikazanim na mapi, JP “ Nacionalni park Tara “ može obezbediti vodiče.
U svakom slučaju preporučuje se korišćenje mape planinarskih staza, koja se nalazi na svim recepcijama, kontrolnim i informativnim punktovima .

PLANINSKI BICIKLIZAM

Za cikloturiste u  Nacionalnom parku Tara je urađen poseban projekat pod nazivom “ TAROCIKL „   kojim je na specijalnom CD – u prikazano sve ono što je planinskim biciklistima neophodno za prijatan boravak. Projektom “ Tarocikl “ definisano je 27 biciklističkih staza,  sa polaskom od Kaluđerskih bara, Mitrovca ili Predovog krsta.

Do obeležavanja i postavljanja oznaka na 420 km dugim stazama i raskrsnicama u Nacionalnom parku, bajkeri se mogu služiti pomenutim CD – om i posebnom mapom, koji se nalaze na svim informativnim punktovima.

Na mapi biciklističkih staza Nacionalnog parka Tara prikazane su relacije, fizička i tehnička težina staza, kao i potrebni nivoi fizičke spreme za njihovo savlađivanje.

RIBOLOVNE VODE

Najatraktivnije ribolovne vode Tare su jezera “ Spaići “ i “ Beli Rzav “ u Zavionama sa površinom od 370 ha, kao i jezero Perućac  u dužini od 24 km ili do same državne granice. Mogućnost ribolova, pastrmke, soma, plotice, klena, skobalja na nadmorskoj visini od 900 metara je posebna privilegija posetilaca ove planine.
Dozvola se pribavlja u svim objektima JP “ Nacionalni park Tara “ namenjenim turistima i kod ovlašćenih saradnika.

Ne preporučuju se izleti i lov u kanjonu Drine, bez prethodne najave i konsultacije sa dežurnim ribočuvarem. Iznenadne promene vremena i uvek nepredvidivi sipari sa obližnjih litica mogu predstavljati ozbiljnu opasnost za usamljene pecaroše.

LOVIŠTE TARA

Lov u Nacionalnom parku Tara je uvek organizovan i usklađen sa planskim dokumentima. Trenutno se odobrava lov na srneću divljač i divokoze, dok je mogućnost lova na vukove i divlje svinje u razmatranju. Medvedi se nalaze u lovostaju, ali se mogu osmatrati i fotografisati na hranilištima. U šumama Nacionalnog parka Tara kreće se oko 40 medveda, 300 divokoza, 320 srna i 40 divljih svinja. Brojno stanje vukova i ostalih lovnih i nelovnih vrsta u Parku, varira tokom godina i perioda u godini. Dozvolu za lov i translokaciju divljači na druga područja, odobrava služba za zaštitu i unapređenje lova i ribolova JP “ Nacionalni park Tara “ .